صنایع دستی


صنایع دستی

در همه جا حضور دارد. از شمال تا جنوب،‌ از شرق تا غرب، از کوير تا کوه، از سياه‌چادرهاي عشايري تا خانه‌هاي ساده روستائيان، از کارگاه‌هاي ابتدايي و قديمي واقع در کوچه پس کوچه‌هاي شهر تا فرهنگسراهاي شهرهاي بزرگ و از قبل از تاريخ تا امروز.سخن از صنايع دستي است. صنايعي که گاه به شکل فرش و گليم جلوه‌گر مي‌شوند و زماني لطافت و ظرافت خويش را در منبّت و معر‌ّق، گچ‌بري و آيينه‌کاري، سفال و سراميک به نمايش مي‌گذارند. اما به هر نقش و شکلي که باشند، بيانگر عشق به پاکي و زيبايي‌اند، چرا که خدا زيباست و زيبايي را دوست دارد.صنايعي که روح خود را از هنر وام گرفته‌اند و جسم‌شان ارتباطي نزديک با صنعت دارد و همين ويژگي است که تعريف صنايع دستي را به طور اعم و به طور اخص به عنوان يک رشته دانشگاهي دشوار کرده است. چرا که عده‌اي از اساتيد و صاحبنظران، اين رشته از ديد هنر بررسي مي‌کنند و عده‌اي ديگر آن را به عنوان يک صنعت مي‌بينند و بالاخره عده‌اي نيز معتقدند که صنايع دستي تلفيقي از هنر و صنعت است و حتي بعضي از استادان و کارشناسان مي‌گويند علت اينکه نمي‌توان رشته فوق را به درستي تعريف کرد عنوان نامناسب اين رشته است و بايد به جاي صنايع دستي عنوان ديگري را براي اين رشته انتخاب نمود.رشته صنايع دستي رشته‌اي است که در آن هنر و کاربرد در کنار هم قرار دارد؛ يعني برخلاف هنر محض مثل هنر نقاشي که کاربرد روزمره ندارد در اين رشته ساخت وسايل هنري که کاربرد روزمره نيز داشته باشند، مورد توجه است. براي مثال مي‌توان به ساخت يک کاسه زيبا يا کيف زيبا اشاره نمود. در اين رشته دانشجويان‌ طي‌ چهار سال‌ اطلاعات‌ متوسطي‌ درباره‌ 24 گروه‌ بزرگ‌ انواع‌ صنايع‌ دستي‌ ايران‌ که‌ شامل‌ 152 شاخه‌ مي‌شود، به‌ دست‌ مي‌آورند همچنين‌ با پرداختن‌ به‌ يکي‌ از چهار گرايش‌ صنايع‌ چوب‌، سفال‌، نگارگري‌ و طراحي‌ فرش‌ از نظر اجرا و کارشناسي‌ آثار، در گرايش‌ فوق‌ صاحب‌ تخصص‌ شده‌ و مهارت‌هاي‌ لازم‌ را براي‌ توليد آثار صنايع‌ دستي‌ در گرايش‌ انتخابي‌ خود به‌ دست‌ مي‌آورند.
 

توانايي‌هاي‌ لازم :
بزرگترين‌ سرمايه‌ هر فرد براي‌ ورود به‌ اين‌ رشته‌ عشق‌ و علاقه‌ است‌. همچنين‌ بايد پايمردي‌ و حوصله‌ لازم‌ را براي‌ آموختن‌ صنايع‌ دستي‌ داشت‌ و در طراحي‌ بخصوص‌ طراحي‌ سنتي‌ قوي‌ و با نقوش‌ سنتي‌ آشنا بود. همچنين‌ يک‌ دانشجوي‌ صنايع‌ دستي‌ لازم‌ است‌ با فرهنگ‌ و سنت‌ قديم‌ کشور و ماشين‌ها و ابزار جديد آشنا شود و در نتيجه‌ طرح‌هايي‌ ارائه‌ دهد که‌ هم‌ اصالت‌ بومي‌ و هم‌ نوآوري‌ هنري‌ داشته‌ باشد. و در نهايت‌ آشنايي‌ با ادبيات‌ کهن‌ و نو ايران‌ براي‌ دانشجويان‌ اين‌ رشته‌ يک‌ ضرورت‌ است‌ زيرا هنر ما ارتباط‌ تنگاتنگ‌ با ادبياتمان‌ دارد و هيچ‌ هنرمند ايراني‌ نمي‌تواند با ادبيات‌ ايران‌ بيگانه‌ باشد. گفتني‌ است‌ دانشجويان‌ صنايع‌ دستي‌ بايد از آمادگي‌ جسماني‌ برخوردار باشند. براي‌ مثال‌ در رشته‌اي‌ مثل‌ خاتم‌ که‌ ظرافت‌ حرف‌ اول‌ را مي‌زند، داشتن‌ دست‌هايي‌ چابک‌ و ماهر بسيار مهم‌ است‌.

 

موقعيت‌ شغلي‌ در ايران :
فارغ‌التحصيلان‌ اين‌ رشته‌ مي‌توانند در سازمان‌هايي‌ مثل‌ سازمان‌ ميراث‌ فرهنگي‌، سازمان‌ صنايع‌ دستي‌ ايران‌، اداره‌ کل‌ صنايع‌ دستي‌ در وزارت‌ جهاد کشاورزي‌، سازمان‌ ايرانگردي‌ و جهانگردي‌، بنياد مستضعفان‌ و جانبازان‌، اداره‌ کل‌ موزه‌ها و وزارت‌ فرهنگ‌ و ارشاد اسلامي‌ به‌ کارهاي‌ پژوهشي‌، تحقيقاتي‌ يا کارشناسي‌ بپردازند. همچنين‌ مي‌توانند با داير کردن‌ کارگاهي‌ در خانه‌، هم‌ درآمد بهتري‌ داشته‌ باشند و هم‌ آنچه‌ دوست‌ دارند، بسازند که‌ در اين‌ صورت‌ فارغ‌التحصيلان‌ صنايع‌ دستي‌ به‌ دو صورت‌ مي‌توانند فعاليت‌ کنند؛ يکي‌ ساخت‌ آثاري‌ که‌ جنبه‌ موزه‌اي‌ و تزئيني‌ دارد و يکي‌ توليد صنايعي‌ که‌ کاربرد داشته‌ و البته‌ جنبه‌ هنري‌ نيز داشته‌ باشد. در ضمن‌ کارهاي‌ پژوهشي‌ را نيز بايد در نظر داشت‌. هرچند که‌ تاکنون‌ به‌ اين‌ بخش‌ بي‌توجهي‌ شده‌ است‌. براي‌ مثال‌ درباره‌ فرش‌ ايران‌ بيشتر مقاله‌ها و کتاب‌هايي‌ که‌ داريم‌، خارجي‌ است‌ و نياز به‌ کارشناسان‌ ايراني‌ که‌ در اين‌ زمينه‌ تحقيق‌ و پژوهش‌ کنند، کاملاً احساس‌ مي‌شود.

 

درس‌هاي‌ اين‌ رشته‌ در طول‌ تحصيل :
طراحي‌ پايه‌، مباني‌ هنرهاي‌ تجسمي‌ ، کارگاه‌ حجم‌سازي‌، هندسه‌ نقوش‌ ، آشنايي‌ با هنرهاي‌ سنتي‌، تاريخچه‌ کتابت‌، خوشنويسي‌ و طراحي‌ حروف‌ ، کارگاه‌ صنايع‌ دستي‌ 1 "آشنايي‌ با همه‌ کارگاه‌ها"، طراحي‌ سنتي‌، رنگرزي‌ پشم‌ و الياف‌، آبگينه‌، سفال‌ و سراميک‌، مينياتور و تذهيب‌، بافت‌، چوب‌، فلز، آشنايي‌ با هنر در تاريخ‌ ، کارگاه‌ عکاسي‌ پايه‌، انسان،‌ طبيعت،‌ طراحي‌، تحول‌ در صنايع‌ دستي‌ دنيا، هنر و تمدن‌ اسلامي‌ ، تحقيق‌ در صنايع‌ دستي‌ ايران‌ ، طراحي‌ اشيا در تمدن‌ اسلامي‌، تحقيق‌ در صنايع‌ دستي‌ ، مرمت‌ و نگهداري‌ آثار هنري‌، پروژه.

۱۹ دی ۱۳۹۱  

تعداد مشاهده 4347

مطالب مرتبط